Վերջին տարիներին կրիպտոարժույթների հետ մեկտեղ ամենաշատ հնչող տեխնոլոգիական բառերից մեկը դարձել է Blockchain-ը։ Շատ մարդիկ լսում են այդ տերմինը, բայց մինչև վերջ չեն հասկանում՝ իրականում ինչ է Blockchain-ը, ինչպես է այն աշխատում և ինչու է այն այդքան կարևոր ոչ միայն կրիպտո աշխարհում, այլ նաև ժամանակակից թվային համակարգերում։
Եթե շատ պարզ բացատրենք, Blockchain-ը տվյալների պահպանման և փոխանցման ժամանակակից համակարգ է, որը թույլ է տալիս տեղեկությունը գրանցել անվտանգ, թափանցիկ և դժվար փոփոխվող ձևով։ Սովորական տվյալների բազաներից տարբերությունը այն է, որ այստեղ տվյալները չեն պահվում մեկ կենտրոնական վայրում։ Դրանք միաժամանակ պահվում են բազմաթիվ համակարգիչներում, ինչի շնորհիվ համակարգը դառնում է ավելի պաշտպանված և վստահելի։
Հենց սա հասկանալն է առաջին քայլը, եթե ցանկանում եք հասկանալ ինչ է Blockchain-ը և ինչու է այն համարվում կրիպտոարժույթների հիմքը։
Եթե բառը բաժանենք մասերի, Blockchain-ը կազմված է երկու պարզ բառից՝ Block և Chain։ Block-ը նշանակում է բլոկ, իսկ Chain-ը՝ շղթա։ Այսինքն՝ բառացիորեն Blockchain նշանակում է «բլոկների շղթա»։ Ամեն բլոկ իր մեջ պահում է որոշակի տվյալներ, իսկ այդ բլոկները հերթով միանում են իրար՝ ձևավորելով ամբողջական շղթա։ Ամեն նոր բլոկ կապվում է նախորդի հետ, և այդ կապի շնորհիվ ամբողջ համակարգը դառնում է հաջորդական ու տրամաբանական։
Պարզ ասած՝ պատկերացրեք մեծ թվային մատյան, որտեղ հերթով գրվում են բոլոր գործողությունները։ Ամեն նոր գրառում ավելացվում է նախորդի հետևից և մնում այնտեղ մշտապես։ Հենց այս սկզբունքով էլ աշխատում է Blockchain-ը։
Սովորաբար Blockchain-ում կարող են պահպանվել տարբեր տեսակի տվյալներ, բայց կրիպտո աշխարհում հիմնականում այնտեղ գրանցվում են գործարքները։ Օրինակ՝ ով ում գումար ուղարկեց, որքան ուղարկեց և երբ կատարվեց փոխանցումը։ Այս ամբողջ տեղեկությունը հավաքվում է, ստուգվում և պահպանվում բլոկների տեսքով։ Հետո այդ բլոկները միանում են շղթայի մեջ և դառնում ընդհանուր համակարգի մաս։
Հենց այս մեխանիզմն է պատճառը, որ ինչ է Blockchain-ը հարցը հաճախ կապվում է թափանցիկության և անվտանգության հետ։ Քանի որ բոլոր գրառումները պահվում են ամբողջ ցանցում, դրանք շատ ավելի դժվար է փոխել կամ կեղծել։
Որպեսզի ավելի հեշտ հասկանանք, թե ինչպես է աշխատում այս համակարգը, պատկերացրեք մի գրանցամատյան, որը միաժամանակ տեսնում են հազարավոր մարդիկ։ Երբ նոր գրառում է ավելացվում, այդ գրառումը նախ ստուգվում է ցանցի կողմից։ Եթե տվյալը ճիշտ է, այն հաստատվում է և ավելացվում հաջորդ բլոկի մեջ։ Այդ բլոկը միանում է նախորդ բլոկին, և այդպես ամբողջ շղթան շարունակում է աճել։
Այս մեխանիզմը աշխատում է երեք պարզ սկզբունքով՝ տվյալը գրանցվում է, ստուգվում է և հետո պահպանվում ամբողջ ցանցում։ Հենց սա է պատճառը, որ Blockchain-ը համարվում է անվտանգ տեխնոլոգիա։ Եթե սովորական համակարգում տվյալները կարող են պահվել մեկ սերվերի վրա և խոցելի լինել, այստեղ նույն տվյալը պահվում է բազմաթիվ տարբեր համակարգիչներում։ Սա նշանակում է, որ մեկ կետ վնասելով հնարավոր չէ փոխել ամբողջ համակարգը։
Այս պատճառով շատ մարդիկ, երբ փորձում են հասկանալ ինչ է Blockchain-ը, այն համեմատում են անվտանգ թվային մատյանի հետ, որտեղ ամեն գրառում տեսանելի է, ստուգելի և գրեթե անփոփոխ։
Blockchain-ի ամենակարևոր դերը երևում է հենց կրիպտո աշխարհում։ Bitcoin-ը, Ethereum-ը և մյուս թվային ակտիվները աշխատում են հենց այս տեխնոլոգիայի հիման վրա։ Առանց Blockchain-ի հնարավոր չէր լինի ստեղծել այնպիսի համակարգ, որտեղ մարդիկ կարող են միմյանց գումար փոխանցել առանց բանկի կամ միջնորդի։ Blockchain-ը հենց այն հիմքն է, որը թույլ է տալիս կրիպտոարժույթներին աշխատել ինքնուրույն, թափանցիկ և անվտանգ։
Բայց կարևոր է հասկանալ, որ Blockchain-ը միայն կրիպտոյի համար չէ։ Չնայած այն ամենահայտնին դարձավ հենց Bitcoin-ի շնորհիվ, այսօր այս տեխնոլոգիան օգտագործվում է նաև շատ այլ ոլորտներում։ Այն կիրառվում է բանկային համակարգերում, լոգիստիկայում, բժշկության մեջ, թվային փաստաթղթերի պահպանման և նույնիսկ մատակարարման շղթաների կառավարման մեջ։ Սա ցույց է տալիս, որ Blockchain-ը պարզապես կրիպտոյի տեխնիկական հիմքը չէ, այլ ավելի լայն տեխնոլոգիա, որը ժամանակի ընթացքում կարող է օգտագործվել տարբեր ոլորտներում։
Հենց այդ պատճառով ինչ է Blockchain-ը հարցը կարևոր է ոչ միայն նրանց համար, ովքեր հետաքրքրվում են կրիպտոարժույթներով, այլ նաև նրանց, ովքեր ցանկանում են հասկանալ, թե ինչպես է փոխվում ժամանակակից թվային աշխարհը։
Հաճախ տրվող հարցեր
Blockchain-ը միայն Bitcoin-ի համար է՞
Ոչ։ Թեև Blockchain-ը մեծ ճանաչում ստացավ Bitcoin-ի շնորհիվ, այն օգտագործվում է նաև բանկային համակարգերում, լոգիստիկայում, բժշկության և այլ ոլորտներում։
Blockchain-ը հնարավոր է՞ կոտրել
Տեխնիկապես ցանկացած համակարգ ունի ռիսկեր, բայց Blockchain-ը շատ դժվար է կոտրել, քանի որ տվյալները պահվում են բազմաթիվ համակարգիչներում և միաժամանակ ստուգվում են ամբողջ ցանցի կողմից։
Blockchain-ը և Bitcoin-ը նույն բա՞նն են
Ոչ։ Bitcoin-ը թվային արժույթ է, իսկ Blockchain-ը այն տեխնոլոգիան է, որի վրա Bitcoin-ը աշխատում է։
Blockchain-ը ինչո՞վ է տարբերվում սովորական տվյալների բազայից
Սովորական տվյալների բազան սովորաբար կառավարվում է մեկ կենտրոնից, իսկ Blockchain-ը բաշխված համակարգ է, որտեղ տվյալները պահվում են ամբողջ ցանցում։
Այն ընթերցողները, ովքեր ցանկանում են թեման ուսումնասիրել ավելի խորքային և տեխնիկական տեսանկյունից, կարող են ծանոթանալ նաև IBM-ի Blockchain բացատրական նյութին, որը համարվում է վստահելի և հեղինակավոր աղբյուր այս թեմայով։
կարդացեք նաև
Կրիպտոարժույթ ուղեցույց․ պարզ բացատրություն և իրական պատկեր սկսնակների համար
Թրեյդինգ ուսուցում․ ինչ է թրեյդինգը և ինչ պետք է իմանալ սկսելուց առաջ
Կրիպտո բիզնես․ ինչպես ստանալ եկամուտ կրիպտոից
Կրիպտո ներդրման ռիսկեր․ ինչու պարզապես գնելը և սպասելը միշտ ճիշտ ռազմավարություն չէ
