Երբևէ մտածե՞լ եք, թե իրականում ինչ է ընկերությունը։
Շատերի համար ընկերն այն մարդն է, ում կարող են զանգահարել դժվար պահին, ում հետ կարող են կիսվել ուրախությամբ, խոսել իրենց խնդիրների մասին կամ պարզապես նստել ու ժամանակ անցկացնել առանց որևէ հատուկ պատճառի։ Բայց երբեմն ընկերության մասին մեր պատկերացումը շատ ավելի պահանջկոտ է դառնում։
Մենք սկսում ենք մտածել, որ իսկական ընկերը պետք է միշտ հասանելի լինի, միշտ օգնի, միշտ կանգնի մեր կողքին և, եթե անհրաժեշտ լինի, նույնիսկ սեփական շահերը մի կողմ դնի հանուն մեզ։
Այստեղ էլ առաջանում է հետաքրքիր հարց․ ինչ է ընկերությունը՝ փոխադարձ կապ, թե՞ պարտավորություն։
Իմ կարծիքով՝ հենց այստեղ է սկսվում առողջ ընկերության և շահի վրա կառուցված հարաբերության տարբերությունը։
Ինչ է ընկերությունը մարդկանց միջև
Մարդկային ընկերությունը պարզապես միասին ժամանակ անցկացնելու կամ նույն հետաքրքրություններն ունենալու մասին չէ։ Ընկերությունը վստահության, փոխադարձ հարգանքի, անկեղծության և աջակցության վրա կառուցված հարաբերություն է։
Ընկերը այն մարդը չէ, ով միշտ համաձայնում է ձեզ հետ։ Երբեմն իսկական ընկերը հենց նա է, ով կարողանում է ասել՝ «դու այստեղ սխալվում ես», նույնիսկ եթե այդ խոսքը տվյալ պահին հաճելի չէ։
Ինչ է ընկերությունը, կարելի է ավելի պարզ հասկանալ այսպես․ դա հարաբերություն է, որտեղ երկու մարդիկ կարող են լինել իրենց անհատականությամբ՝ առանց անընդհատ ինչ-որ բան ապացուցելու կամ դիմացինի սպասելիքները կատարելու։
Իհարկե, ընկերության մեջ օգնությունը շատ կարևոր է։ Երբ ընկերը դժվարության մեջ է, բնական է փորձել աջակցել նրան։ Բայց աջակցությունը չի նշանակում, որ մեկը մշտապես պարտավոր է զոհաբերել իր ժամանակը, գումարը, աշխատանքը կամ անձնական կյանքը։
Ինձ համար «ինչ է ընկերությունը» հարցի պատասխանը հենց սա է՝ առողջ ընկերության մեջ դու կարող ես օգնել ընկերոջդ, բայց միաժամանակ պահպանել քո սահմանները։
Երբ ընկերությունը վերածվում է շահի սպասման
Այստեղ թեման արդեն ավելի բարդ է։
Երբեմն մարդը ընկերոջից այնքան շատ բան է սպասում, որ ընկերությունը սկսում է նմանվել պարտավորության։ «Եթե նա իմ ընկերն է, պետք է օգնի», «եթե իսկական ընկեր է, պետք է ինձ համար դա անի», «եթե ինձ չօգնեց, ուրեմն նա ընկեր չէ»։
Այսպիսի մտածելակերպը կարող է աստիճանաբար հարաբերությունը վերածել միակողմանի կապի։
Օրինակ՝ պատկերացրեք երկու ընկերների։ Մեկը տարիներ շարունակ օգնություն է ստանում մյուսից, զանգում է միայն այն ժամանակ, երբ ինչ-որ բան է պետք, խնդրում է գումար, օգնություն կամ կապեր։ Բայց երբ երկրորդ ընկերն է դժվարության մեջ հայտնվում, առաջինը միշտ ինչ-որ պատճառ է գտնում չօգնելու համար։
Այստեղ արդեն պետք է հարց տալ՝ արդյո՞ք սա ընկերություն է, թե՞ հարաբերություն, որտեղ մեկը հիմնականում ստանում է, իսկ մյուսը տալիս։
Ընկերությունը պարտադիր չէ լինի կատարյալ 50/50 հաշվարկ։ Կյանքում լինում են ժամանակներ, երբ մեկը ավելի շատ է օգնում, իսկ մյուսը՝ ավելի քիչ։ Մարդիկ տարբեր իրավիճակներում են հայտնվում։
Բայց եթե այդ անհավասարակշռությունը մշտական է և մեկը միայն պահանջում է, իսկ մյուսը մշտապես զիջում է, հարաբերությունը կարող է կորցնել իր առողջ հիմքը։
Գիտական գրականության մեջ նույնպես «ինչ է ընկերությունը» հարաբերություններում ուսումնասիրվում է փոխադարձության գաղափարը։ Հետազոտությունները ցույց են տալիս, որ փոխադարձությունը կարևոր դեր ունի ընկերական հարաբերությունների ձևավորման և պահպանման մեջ, թեև իրական կյանքում այդ փոխադարձությունը միշտ չէ, որ կատարյալ հավասար է։
Արդյո՞ք իսկական ընկերը պետք է զոհաբերի իր շահը
Սա, իմ կարծիքով, ընկերության մասին ամենատարածված սխալ պատկերացումներից մեկն է։
Երբեմն «լավ ընկեր» ասելով հասկանում են այն մարդուն, ով պատրաստ է ամեն ինչ անել մյուսի համար։ Եթե նա հրաժարվում է, օրինակ՝ աշխատանքից բացակայելուց, գումար տալուց կամ սեփական ծրագրերը փոխելուց, կարող են ասել՝ «դու փոխվեցիր» կամ «դու այլևս իմ ընկերը չես»։
Բայց ընկերությունը մարդու նկատմամբ սեփականության իրավունք չէ։
Եթե ընկերդ ունի իր ընտանիքը, աշխատանքը, նպատակները և խնդիրները, դա չի նշանակում, որ նա քեզ ավելի քիչ է գնահատում միայն այն պատճառով, որ չի կարող կատարել քո յուրաքանչյուր խնդրանքը։
Իրական ընկերությունը պետք է տեղ թողնի նաև «ոչ» պատասխանի համար։
Իմ կարծիքով՝ երբ մարդուն ստիպում են ապացուցել իր ընկերությունը մշտական զոհաբերություններով, դա արդեն ընկերության առողջ ձև չէ։ Ընկերոջ աջակցությունը պետք է գնահատել, ոչ թե պահանջել։
Ընկերությունը միայն լավ ժամանակների համա՞ր է
Իհարկե ոչ։
Շատ հեշտ է ընկեր լինել, երբ ամեն ինչ լավ է։ Երբ միասին ուրախանում եք, գնում եք զբոսնելու, ճանապարհորդում կամ պարզապես լավ ժամանակ անցկացնում, հարաբերությունը կարծես ինքն իրեն է ստացվում։
Բայց մարդու իրական վերաբերմունքը հաճախ ավելի լավ երևում է դժվար իրավիճակներում։
Դա չի նշանակում, որ ընկերը պետք է լուծի ձեր բոլոր խնդիրները։ Երբեմն նրա ներկայությունը, լսելու պատրաստակամությունը կամ մեկ անկեղծ խոսքը կարող է ավելի կարևոր լինել, քան որևէ նյութական օգնություն։
Ընկերոջից միշտ լուծում պահանջելու փոխարեն երբեմն պարզապես պետք է ունենալ մեկը, ով կլսի և չի օգտագործի ձեր թույլ կողմերը ձեր դեմ։
Հենց այդ պատճառով ես կարծում եմ, որ ինչ է ընկերությունը հարցի պատասխանը միայն «միմյանց օգնելն» չէ։ Ընկերությունը նաև դիմացինի նկատմամբ հարգանք է։
Կարելի՞ է ընկերոջը քննադատել
Այո, բայց կարևոր է՝ ինչպես։
Եթե ընկերը երբեք չի ասում, որ դուք սխալ եք, միայն նրա համար, որ չվիրավորի ձեզ, դա միշտ չէ, որ իրական աջակցություն է։
Իսկական ընկերը կարող է քննադատել, բայց նպատակն այստեղ ձեզ նվաստացնելը չէ։ Նպատակը պետք է լինի օգնել տեսնել այն, ինչը դուք գուցե ինքներդ չեք նկատում։
Իհարկե, կա տարբերություն անկեղծության և վիրավորանքի միջև։ «Ես կարծում եմ, որ սխալ ես անում, որովհետև…» և «դու ոչինչ չես հասկանում» նույն բանը չեն։
Առողջ ընկերության մեջ կարելի է չհամաձայնել, վիճել և նույնիսկ որոշ հարցերում լրիվ տարբեր կարծիքներ ունենալ՝ առանց հարաբերությունը անմիջապես ավարտելու։
Երբ ընկերությունը դառնում է պայմանական
Երբեմն մարդը կարող է ասել․ «Ես քեզ համար այսքան բան եմ արել, հիմա դու պարտավոր ես ինձ օգնել»։
Այստեղ արդեն ընկերությունը սկսում է վերածվել հաշվապահության։
Իհարկե, հիշողություն ունենալը վատ բան չէ։ Մենք բնականաբար հիշում ենք, թե ով է մեզ օգնել։ Բայց եթե յուրաքանչյուր լավություն պահվում է որպես ապագա պահանջի հիմք, հարաբերությունը կորցնում է իր անկեղծությունը։
«Ես քեզ օգնեցի, հիմա դու պարտավոր ես ինձ օգնել» մոտեցումը ավելի շատ փոխանակման է նման, քան ընկերության։
Իմ կարծիքով՝ ընկերության մեջ արված լավությունը չպետք է վերածվի պարտքի։
Եթե օգնում ես ընկերոջդ միայն այն ակնկալիքով, որ մի օր նա նույնը պետք է վերադարձնի, ապա գուցե արժե մտածել՝ իրականում ինչի վրա է կառուցված այդ հարաբերությունը։
Ինչպե՞ս հասկանալ՝ ընկերությունը փոխադարձ է
Հասկանալու համար, թե որքան առողջ է ընկերությունը, պարտադիր չէ որևէ հատուկ թեստ անցնել։ Շատ բան կարելի է հասկանալ մարդու վարքագծին ուշադրություն դարձնելով։ Արդյո՞ք նա հետաքրքրվում է ձեր կյանքով ոչ միայն այն ժամանակ, երբ իրեն ինչ-որ բան է պետք։ Լսո՞ւմ է ձեզ, երբ խնդիր ունեք։ Կարողանո՞ւմ եք նրա հետ անկեղծ խոսել և վստահ լինել, որ ձեր ասածը հետագայում չի օգտագործվի ձեր դեմ։
Փոխադարձ ընկերությունը չի նշանակում, որ երկու մարդիկ ամեն իրավիճակում պետք է նույն չափով օգնեն միմյանց։ Կյանքում լինում են պահեր, երբ մեկը ավելի շատ աջակցության կարիք ունի, իսկ մյուսը կարող է ավելի շատ տալ։ Կարևորն այն է, որ հարաբերությունը երկարաժամկետ հեռանկարում չդառնա միակողմանի։
«ինչ է ընկերությունը» ուսումնասիրվել է նաև գիտական հետազոտություններում։ PubMed Central-ում հրապարակված ուսումնասիրություններից մեկը ցույց է տալիս, որ ընկերական հարաբերություններում փոխադարձ օգնությունն ու աջակցությունը կարող են կապված լինել ընկերության պահպանման և հարաբերությունների որակի հետ։
Իմ կարծիքով՝ հասկանալու համար, ինչ է ընկերությունը, կարելի է ինքներդ ձեզ մի քանի պարզ հարց տալ։ Երբ դուք ոչինչ չունե՞ք առաջարկելու, այդ մարդը դեռ ցանկանում է շփվել ձեզ հետ։ Կարողանո՞ւմ եք միմյանց «ոչ» ասել՝ առանց վիրավորանքի։ Դժվար պահին երկուսդ էլ փորձո՞ւմ եք ինչ-որ ձևով աջակցել միմյանց։ Եվ ամենակարևորը՝ ձեր հարաբերություններում անընդհատ հաշվելո՞ւ եք, թե ով ում ինչքան բան է տվել։
Եթե ընկերության մեջ կա վստահություն, անկեղծ հետաքրքրվածություն և միմյանց սահմանները հարգելու կարողություն, դա լավ նշան է։ Իսկ եթե մեկ մարդ մշտապես պահանջում է, իսկ մյուսը մշտապես զիջում է, արդեն արժե մտածել՝ արդյոք այդ հարաբերությունը իսկապես փոխադարձ ընկերություն է, թե պարզապես մեկի սպասելիքների վրա կառուցված կապ։
Այս իմաստով ինչ է ընկերությունը հարցի պատասխանը միայն օգնության կամ լավ ժամանակ անցկացնելու մեջ չէ։ Այն նաև մարդու ինքնուրույնությունը հարգելու և առանց հաշվարկի կողքին լինելու կարողությունն է։
Ընկերությունը և սեփական շահը
Շատ կարևոր է հասկանալ, որ սեփական շահ ունենալը մարդուն վատ ընկեր չի դարձնում։
Յուրաքանչյուր մարդ ունի իր նպատակները, ֆինանսական խնդիրները, աշխատանքը, ընտանիքը և անձնական սահմանները։ Ընկերություն ստեղծելիս մենք չենք դադարում լինել ինքնուրույն մարդ։
Ընդհակառակը՝ առողջ հարաբերության մեջ մարդիկ կարող են միմյանց աջակցել՝ առանց սեփական ինքնուրույնությունը կորցնելու։
Հետազոտություններում նույնպես ընկերական հարաբերությունների որակի հետ կապվում է ոչ միայն աջակցությունը ստանալը, այլև փոխադարձ ինքնավարության հարգումը։
Այսինքն՝ լավ ընկերը ոչ միայն ասում է «ես քո կողքին եմ», այլ նաև կարող է ասել՝ «ես հարգում եմ, որ դու ունես քո ընտրությունը»։
Իսկ ինչ է ընկերությունը բիզնեսում
Հայերենում «ընկերություն» բառը ունի նաև մեկ այլ նշանակություն։ Բիզնեսում ընկերությունը կազմակերպություն է, որը ստեղծվել է տնտեսական գործունեություն իրականացնելու և որոշակի արժեք ստեղծելու նպատակով։
Այստեղ արդեն խոսքը մարդկային ընկերության մասին չէ։ Բիզնես ընկերության մեջ կան սեփականատերեր, աշխատակիցներ, ղեկավարներ, հաճախորդներ և գործընկերներ, իսկ հարաբերությունները կարգավորվում են պայմանագրերով, իրավունքներով և պարտականություններով։
Միջազգային կորպորատիվ կառավարման սկզբունքներում ընկերությունը դիտարկվում է որպես տնտեսական գործունեության կազմակերպման ձև, որը կարող է նպաստել արժեքի ստեղծմանը և տնտեսական աճին։
Հետաքրքիր է, որ նույն բառը՝ «ընկերություն», կարող է մի դեպքում նշանակել մարդու հետ շատ անձնական կապ, իսկ մյուս դեպքում՝ բիզնես կազմակերպություն։
Եզրակացություն
Ինչ է ընկերությունը հարցին, իմ կարծիքով, ամենապարզ պատասխանը սա է․ ընկերությունը հարաբերություն է, որտեղ կա վստահություն, հարգանք, աջակցություն և որոշակի փոխադարձություն։
Լավ ընկերությունը չի պահանջում, որ մարդը ամբողջությամբ հրաժարվի սեփական շահերից։ Այն չի նշանակում նաև, որ ընկերը պետք է մշտապես հասանելի լինի կամ կատարի մյուսի բոլոր ցանկությունները։
Իսկական ընկերության արժեքը հենց այն է, որ երկու մարդ կարող են միմյանց աջակցել՝ միաժամանակ մնալով ինքնուրույն անհատներ։
Երբ ընկերությունը վերածվում է մշտական պահանջների, հաշվարկի և «ես քեզ համար արել եմ, դու էլ պարտավոր ես անել» մտածելակերպի, հարաբերությունը սկսում է կորցնել իր բնականությունը։
Իսկ երբ երկու մարդիկ կարողանում են օգնել միմյանց առանց շահագործելու, հարգել միմյանց սահմանները, անկեղծ լինել և անհրաժեշտության դեպքում նաև ընդունել միմյանց «ոչ»-ը, այդտեղ արդեն ձևավորվում է ավելի ամուր հարաբերություն։
Եվ գուցե հենց սա է ամենակարևոր տարբերությունը․ ընկերոջից ամեն ինչ սպասելը ընկերություն չէ, իսկ ընկերոջը մարդ լինելու իրավունք տալը՝ արդեն ընկերության ավելի հասուն ձև է։
Հաճախ տրվող հարցեր
Ի՞նչ է ընկերությունը
Ինչ է ընկերությունը՝ վստահության, հարգանքի, փոխադարձ աջակցության և անկեղծության վրա հիմնված մարդկային հարաբերություն է։
Ինչո՞վ է տարբերվում իսկական ընկերությունը սովորական ծանոթությունից
Ընկերությունը ենթադրում է ավելի խոր վստահություն և փոխադարձ հետաքրքրվածություն։ Ընկերները կարող են աջակցել միմյանց, բայց նաև հարգել միմյանց անձնական սահմանները։
Իսկական ընկերը պարտավո՞ր է միշտ օգնել
Ոչ։ Լավ ընկերությունը չի նշանակում, որ մարդը պետք է միշտ հրաժարվի իր ժամանակից, նպատակներից կամ սեփական շահերից։
Ինչո՞ւ է ընկերությունը երբեմն վերածվում շահի սպասման
Դա կարող է տեղի ունենալ, երբ մարդը սկսում է ընկերոջ օգնությունը ընկալել ոչ թե որպես կամավոր աջակցություն, այլ որպես պարտականություն։
Կարո՞ղ է ընկերությունը գոյություն ունենալ առանց մշտական շփման
Այո։ Ամենօրյա շփումը պարտադիր պայման չէ։ Երբեմն տարիների ընթացքում ձևավորված ընկերությունը կարող է պահպանվել նույնիսկ այն դեպքում, երբ մարդիկ հաճախ չեն հանդիպում։
Ի՞նչ է ընկերությունը բիզնեսում
Բիզնեսում ընկերություն ասելով սովորաբար հասկանում ենք կազմակերպություն, որը ստեղծվել է տնտեսական գործունեություն իրականացնելու համար։ Այս իմաստով «ընկերություն» բառը տարբերվում է մարդկային ընկերության նշանակությունից։
հետաքրքիր է նաև կարդալ հետևյալ հոդվածները
Հեռախոս․ ինչ է սա՝ կապի միջոց, թե՞ մեր փոխարեն ապրող սարք
Ապագայի պլանավորում․ 7 սխալ, որոնք մարդիկ անում են՝ մտածելով միայն այսօրվա մասին
Հեռավար ուսուցում․ ժամանակակից կրթության նոր հնարավորությունները
Կրթությունը որպես ներդրում․ 7 պատճառ, թե ինչու այն ամենաշահավետ ներդրումներից մեկն է
