Լավ աշխատանք գտնելը միայն թափուր հաստիք գտնելու մասին չէ։ Կարելի է շաբաթներ շարունակ ուղարկել ռեզյումեներ և գրեթե պատասխան չստանալ, կամ հակառակը՝ արագ ընդունել որևէ առաջարկ և մի քանի ամիս անց հասկանալ, որ աշխատավարձը, պայմանները կամ պարտականությունները քեզ չեն համապատասխանում։
Այդ պատճառով աշխատանքի որոնումը ցանկալի է սկսել ոչ թե առաջին հայտարարությունից, այլ սեփական նպատակները հասկանալուց։ Ի՞նչ ես ուզում ստանալ նոր աշխատանքից, ինչ կարող ես առաջարկել գործատուին և ինչ պայմաններով ես պատրաստ աշխատել։
Աշխատանք փնտրելուց առաջ հասկացիր՝ ինչ ես ուզում
Շատերը սկսում են աշխատանքի որոնումը՝ առանց նախապես որոշելու, թե կոնկրետ ինչ են փնտրում։ Արդյունքում դիմում են գրեթե բոլոր հայտարարություններին, որոնք հանդիպում են։
Եթե արդեն ունես մասնագիտություն, ավելի հեշտ է սահմանափակել որոնումը համապատասխան ոլորտով։ Իսկ եթե դեռ չես կողմնորոշվել, կարելի է սկսել սեփական հմտություններից։
Օրինակ՝ եթե լավ ես շփվում մարդկանց հետ, կարող ես դիտարկել վաճառքի, սպասարկման կամ հաճախորդների հետ կապի ուղղությունները։ Եթե սիրում ես թվերի հետ աշխատել, կարող են հետաքրքրել հաշվապահությունը կամ ֆինանսները։ Տեխնոլոգիաների նկատմամբ հետաքրքրության դեպքում կարելի է ուսումնասիրել ՏՏ ոլորտի տարբեր մասնագիտություններ։
Կարևոր է նաև հասկանալ, թե ինչ գրաֆիկ է քեզ հարմար։ Ոմանց համար առաջնային է հեռավար տարբերակը, մյուսները նախընտրում են գրասենյակային միջավայրը, իսկ որոշ մարդիկ պատրաստ են աշխատել հերթափոխով՝ ավելի բարձր եկամտի դիմաց։
Որտե՞ղ փնտրել համապատասխան հաստիքներ
Այսօր աշխատանքի որոնումը միայն ծանոթների կամ հայտարարությունների միջոցով չէ։ Հայաստանում կան տարբեր հարթակներ, որտեղ կարելի է ուսումնասիրել թափուր հաստիքներ։
Օրինակ՝ e-work.am-ը նախատեսված է աշխատանք փնտրողների և գործատուների միջև կապ ստեղծելու համար։ ՀՀ Միասնական սոցիալական ծառայությունը նաև նշում է workforall.am-ը որպես թափուր աշխատատեղերի տեղեկատվության աղբյուր։
Կարելի է ուսումնասիրել նաև մասնավոր հարթակները։ Job.am-ում հնարավոր է որոնել հաստիքներ ըստ հիմնաբառերի և բնակավայրի, իսկ Staff.am-ում ներկայացված են տարբեր ոլորտների բազմաթիվ առաջարկներ։
Ես խորհուրդ չէի տա սահմանափակվել միայն մեկ կայքով։ Եթե կոնկրետ մասնագիտություն ես փնտրում, ավելի արդյունավետ է հետևել մի քանի աղբյուրի և ժամանակ առ ժամանակ ստուգել նոր հրապարակումները։
Մի ուղարկիր նույն ռեզյումեն բոլոր ընկերություններին
Շատ թեկնածուներ ունեն մեկ ռեզյումե և այն ուղարկում են բոլոր գործատուներին։ Սա հարմար է, բայց միշտ չէ, որ արդյունավետ։
Եթե դիմում ես վաճառքի մասնագետի հաստիքի, ավելի կարևոր կարող են լինել քո հաղորդակցման և վաճառքի հմտությունները։ Իսկ հաշվապահական պաշտոնի դեպքում պետք է ավելի տեսանելի լինեն համապատասխան գիտելիքներն ու փորձը։
Պարտադիր չէ ամեն դիմումի համար ամբողջությամբ նոր փաստաթուղթ պատրաստել։ Բավական է փոխել շեշտադրումները՝ տվյալ հաստիքի պահանջներին համապատասխան։
Երբեմն հենց այս փոքր փոփոխությունն է օգնում, որ ռեզյումեն ավելի համապատասխան թվա գործատուին։
Հայտարարությունը կարդա մինչև վերջ
Երբ տեսնում ես հետաքրքիր հաստիք, բնական է անմիջապես ցանկանալ ուղարկել ռեզյումեն։ Բայց նախ արժե ամբողջությամբ կարդալ հայտարարությունը։
Այնտեղ կարող են նշված լինել գրաֆիկը, փորձի պահանջը, լեզուների իմացությունը, գտնվելու վայրը, պարտականությունները կամ աշխատավարձի միջակայքը։
Եթե պահանջներից մեկը չունես, դա դեռ չի նշանակում, որ պետք է հրաժարվես։ Երբեմն նշված հմտությունը ցանկալի է, ոչ թե պարտադիր։ Բայց եթե բացակայում է տվյալ պաշտոնի համար անհրաժեշտ հիմնական որակավորումը, ավելի լավ է ժամանակը տրամադրել համապատասխան այլ տարբերակների։
Միայն ռեզյումե ուղարկելով որոնումը չի ավարտվում
Երբեմն մարդը տասնյակ դիմումներ է ուղարկում և սպասում, որ գործատուն ինքը կապ կհաստատի։ Սակայն կարելի է նաև ավելի ակտիվ մոտեցում ցուցաբերել։
Եթե որևէ ընկերություն հատկապես հետաքրքրում է քեզ, ուսումնասիրիր նրա կայքը և սոցիալական էջերը։ Որոշ կազմակերպություններ նոր հաստիքների մասին նախ տեղեկացնում են հենց իրենց հարթակներում։
Օգտակար կարող են լինել նաև ծանոթների միջոցով ստացված տեղեկությունները։ Սա չի նշանակում, որ պետք է որևէ մեկին խնդրել քեզ աշխատանքի ընդունել։ Պարզապես որոշ հնարավորությունների մասին մարդիկ կարող են իմանալ նախքան դրանց հրապարակային դառնալը։
Մի շտապիր ընդունել առաջին առաջարկը
Երբ երկար ժամանակ աշխատանք ես փնտրում, առաջին առաջարկը կարող է շատ գրավիչ թվալ։ Բայց այստեղ արժե մի փոքր կանգ առնել և գնահատել ամբողջ առաջարկը։
Հարցրու ինքդ քեզ՝ որքան է աշխատավարձը, ինչ գրաֆիկով ես աշխատելու, որտեղ է գտնվում ընկերությունը, ինչ պարտականություններ ես ունենալու և կա՞ արդյոք մասնագիտական աճի հնարավորություն։
Երբեմն ավելի ցածր աշխատավարձով պաշտոնը կարող է երկարաժամկետ առումով ավելի օգտակար լինել, եթե այնտեղ սովորելու և առաջ գնալու հնարավորություն կա։ Իսկ բարձր վարձատրությունը միշտ չէ, որ արդարացնում է չափազանց ծանր գրաֆիկը կամ վատ պայմանները։
Ինչպե՞ս հասկանալ՝ աշխատավարձը բավարար է
Աշխատավարձի թիվը միայնակ շատ բան չի ասում։ Օրինակ՝ նույն գումարը տարբեր մարդկանց համար կարող է ունենալ լրիվ տարբեր նշանակություն՝ կախված բնակության վայրից, ճանապարհածախսից, վարձակալությունից և մյուս ծախսերից։
Այդ պատճառով առաջարկը գնահատելիս պետք է հաշվի առնել ոչ միայն պայմանագրում նշված գումարը, այլև այն, թե ամսվա վերջում որքան գումար է իրականում մնում քո տրամադրության տակ։
Եթե ցանկանում ես ավելի լավ հասկանալ այս հաշվարկը, կարող ես կարդալ մեր Աշխատավարձի հաշվիչ․ որքան է իրականում մնում ձեր աշխատավարձից հոդվածը։
Սա հատկապես օգտակար է, երբ ընտրում ես երկու տարբեր առաջարկների միջև։
Մի վախեցիր դիմել, եթե բոլոր պահանջներին չես համապատասխանում
Հայտարարություններում երբեմն այնքան երկար պահանջների ցանկ է լինում, որ թեկնածուն մտածում է՝ «Ես սրա կեսը չունեմ, ուրեմն իմաստ չունի դիմել»։
Ես այդպես չէի մտածի։
Եթե ունես տվյալ հաստիքի համար անհրաժեշտ հիմնական հմտությունները, իսկ մնացածը հնարավոր է սովորել, դիմելը կարող է իմաստ ունենալ։ Հատկապես երբ պահանջներից մի քանիսը ցանկալի են, ոչ թե պարտադիր։
Իհարկե, եթե պահանջվում է կոնկրետ լիցենզիա կամ պարտադիր մասնագիտական փորձ, որը չունես, իրավիճակն այլ է։ Բայց որևէ ծրագրի հետ աշխատել չիմանալը դեռ չի նշանակում, որ այն չես կարող սովորել։
Պատրաստվիր հարցազրույցին
Եթե ռեզյումեն հետաքրքրել է գործատուին, հաջորդ փուլը կարող է լինել հարցազրույցը։ Այստեղ արդեն կարևոր է ոչ միայն մասնագիտական գիտելիքը, այլև այն, թե ինչպես ես ներկայացնում քեզ։
Գործատուն կարող է հարցնել նախորդ փորձի, ուժեղ և թույլ կողմերի, աշխատավարձի ակնկալիքների կամ ապագա նպատակների մասին։
Այս փուլին ավելի մանրամասն պատրաստվելու համար կարող ես կարդալ մեր Աշխատանքի հարցազրույց․ ինչ հարցերի պատրաստվել հոդվածը։
Իմ կարծիքով՝ պատասխանները բառացի անգիր անելը լավ գաղափար չէ։ Ավելի լավ է հասկանալ հիմնական միտքը և խոսել բնական ձևով։
Որոնման արագությունը միշտ չէ, որ ամենակարևորն է
Երբ մարդը եկամտի կարիք ունի, բնական է ցանկանալ հնարավորինս արագ աշխատանքի անցնել։ Բայց շտապելու պատճառով կարելի է ընդունել առաջին առաջարկը և հետո հասկանալ, որ ընտրությունը ճիշտ չէր։
Եթե հնարավորություն ունես, ավելի լավ է մի փոքր երկար ուսումնասիրել շուկան և գտնել քեզ համապատասխան տարբերակ։
Իհարկե, բոլորի իրավիճակները տարբեր են։ Երբեմն մարդը կարող է ընդունել ժամանակավոր պաշտոն և միաժամանակ շարունակել ավելի լավ տարբերակ փնտրել։
Եթե հենց հիմա աշխատանք ես փնտրում, մեր Փնտրում եմ աշխատանք․ ինչպես գտնել աշխատանք Հայաստանում և արագ աշխատանքի անցնել հոդվածում կարող ես գտնել որոնման ավելի գործնական քայլեր։
Մի կենտրոնացիր միայն աշխատավարձի վրա
Պատկերացրու՝ երկու ընկերություն առաջարկում են նույն աշխատավարձը։ Մեկը տնից տասը րոպե հեռավորության վրա է, իսկ մյուսը պահանջում է ամեն օր երկու ժամ ճանապարհ անցնել։
Թղթի վրա առաջարկները նույնն են, բայց իրականում դրանք կարող են շատ տարբեր լինել։
Այդ պատճառով ընտրելիս հաշվի առ նաև ճանապարհի ժամանակը, գրաֆիկը, արձակուրդը, բոնուսները, թիմը, ղեկավարի վերաբերմունքը և մասնագիտական աճի հնարավորությունը։
Ինչ անել, եթե երկար ժամանակ առաջարկ չես գտնում
Եթե երկար ժամանակ դիմում ես տարբեր հաստիքների, բայց գրեթե պատասխան չես ստանում, պետք չէ պարզապես ավելացնել ուղարկվող ռեզյումեների քանակը։
Փորձիր հասկանալ, թե որտեղ է խնդիրը։ Գուցե ռեզյումեն հստակ չի ներկայացնում քո փորձը, գուցե դիմում ես այնպիսի հաստիքների, որոնց պահանջներին քիչ ես համապատասխանում, կամ գուցե հարցազրույցի ժամանակ դժվարանում ես ճիշտ ներկայացնել քեզ։
Այս դեպքում ավելի օգտակար է փոխել մոտեցումը, քան պարզապես ավելացնել դիմումների թիվը։
Կարելի է նաև խնդրել մեկ ուրիշ մարդու կարդալ ռեզյումեն և ասել, թե ինչ տպավորություն է այն թողնում։ Երբեմն արտաքին հայացքը կարող է ցույց տալ այն խնդիրները, որոնք դու ինքդ չես նկատում։
Առաջին պաշտոնը կարող է դառնալ հաջորդ քայլի սկիզբը
Լավ աշխատանքը պարտադիր չէ, որ առաջին իսկ օրվանից լինի քո երազանքի աշխատանքը։
Երբեմն մարդը սկսում է մեկ պաշտոնից, սովորում նոր հմտություններ, ձեռք բերում փորձ և հետո անցնում ավելի բարձր պաշտոնի կամ լրիվ այլ ոլորտ։
Այդ պատճառով առաջարկը գնահատելիս կարելի է հարցնել նաև՝ ինչ կարող ես սովորել տվյալ միջավայրում։
Եթե պաշտոնը հնարավորություն է տալիս զարգացնել պահանջված հմտություններ, ծանոթանալ ոլորտին և հետագայում ավելի լավ հնարավորությունների հասնել, դրա արժեքը կարող է ավելի մեծ լինել, քան սկզբում թվում է։
Լավ ընտրությունը պետք է տեղավորվի նաև քո կյանքի մեջ
Վերջում ես աշխատանքի ընտրության հարցում կառաջնորդվեի բավական պարզ սկզբունքով․ եկամուտը կարևոր է, բայց այն ամենը չէ։
Եթե պաշտոնի պատճառով մշտապես չունես ժամանակ ընտանիքի, հանգստի կամ սեփական զարգացման համար, բարձր աշխատավարձը կարող է ամբողջությամբ չփոխհատուցել այդ կորուստը։
Իհարկե, տարբեր փուլերում մարդիկ տարբեր առաջնահերթություններ ունեն։ Երբեմն առաջին նպատակը պարզապես կայուն եկամուտ ունենալն է։ Հետագայում արդեն կարելի է մտածել ավելի լավ պայմանների մասին։
Բայց երկարաժամկետ առումով արժե փնտրել այնպիսի տարբերակ, որտեղ վարձատրությունը, պայմանները, զարգացման հնարավորությունը և անձնական կյանքը հնարավորինս հավասարակշռված են։
Ամփոփում
Աշխատանքի որոնումը միայն թափուր հաստիք գտնելու և ռեզյումե ուղարկելու գործընթաց չէ։ Լավ արդյունքի համար պետք է հասկանալ սեփական նպատակները, ճիշտ ներկայացնել հմտությունները, ուսումնասիրել տարբեր առաջարկներ և չշտապել առաջին տարբերակը ընդունել։
Միաժամանակ պետք չէ ամիսներով սպասել կատարյալ հնարավորությանը։ Երբեմն մասնագիտական ճանապարհը սկսվում է սովորական պաշտոնից, որտեղ ձեռք ես բերում փորձ, զարգացնում հմտություններդ և հետո անցնում հաջորդ մակարդակին։
Ի վերջո, ճիշտ ընտրությունը ոչ միայն եկամուտ է ապահովում, այլև կարող է դառնալ փորձի, մասնագիտական աճի և ապագա ավելի լավ հնարավորությունների հիմք։
Հաճախ տրվող հարցեր
Որտե՞ղ կարելի է աշխատանք փնտրել Հայաստանում
Հայաստանում թափուր հաստիքներ կարելի է գտնել ինչպես մասնագիտացված հարթակներում, այնպես էլ ընկերությունների կայքերում և սոցիալական էջերում։ Կարելի է նաև ուսումնասիրել List.am-ի աշխատանքի բաժինը, որտեղ տարբեր ոլորտների բազմաթիվ հայտարարություններ են հրապարակվում։
Պե՞տք է դիմել, եթե հայտարարության բոլոր պահանջներին չեմ համապատասխանում
Եթե չունես պահանջներից միայն մի քանիսը, բայց ունես հիմնական հմտություններն ու անհրաժեշտ փորձը, դիմելը կարող է իմաստ ունենալ։ Հատկապես եթե նշված պահանջները ցանկալի են, ոչ թե պարտադիր։
Ինչպե՞ս հասկանալ՝ աշխատանքի առաջարկը լավն է
Միայն աշխատավարձին նայելը բավարար չէ։ Պետք է հաշվի առնել աշխատանքային գրաֆիկը, ճանապարհի ժամանակը, պարտականությունները, արձակուրդը, բոնուսները, թիմը և մասնագիտական աճի հնարավորությունը։
Ինչո՞ւ կարող եմ շատ դիմումներ ուղարկել, բայց պատասխան չստանալ
Պատճառը կարող է լինել ոչ միայն աշխատատեղերի պակասը։ Հնարավոր է՝ ռեզյումեն բավարար հստակ չէ, դիմում ես ոչ համապատասխան հաստիքների կամ հարցազրույցի փուլում դժվարանում ես ճիշտ ներկայացնել քո փորձը։ Այս դեպքում արժե վերանայել ամբողջ որոնման մոտեցումը։
