Կյանքում կան բազմաթիվ իրավիճակներ, երբ կարևոր որոշում կայացնելուց առաջ մենք ցանկանում ենք լսել ուրիշների կարծիքը։ Խորհրդակցում ենք մտերիմների, ընկերների կամ մասնագետների հետ, փորձում ենք հասկանալ՝ ինչ են մտածում նրանք, ինչ խորհուրդ կտան և ինչպես կվարվեին մեր փոխարեն։ Առաջին հայացքից սա ճիշտ մոտեցում է․ չէ՞ որ մեկից ավելի տեսակետ լսելը կարող է օգնել նկատել այնպիսի մանրամասներ, որոնք ինքներս գուցե չենք նկատել։
Բայց երբեմն հենց այդ քննարկումներից հետո մարդը սկսում է կասկածել իր որոշմանը, փոխում է նախապես մշակած ծրագիրը և նույնիսկ հեռանում այն ճանապարհից, որը սկզբում իրեն ճիշտ էր թվում։ Այդ դեպքում հարց է առաջանում՝ արդյո՞ք կարծիք լսելը միշտ օգտակար է, թե՞ երբեմն կարող է մեզ ավելի շատ վնասել, քան օգնել։
Իմ կարծիքով՝ ուրիշների կարծիքը լսելը լավ հատկություն է, հատկապես երբ կարողանում ենք հանգիստ ընդունել նաև այն տեսակետները, որոնք չեն համընկնում մեր պատկերացումների հետ։ Սակայն կարևոր է հասկանալ մի բան․ լսել ուրիշին դեռ չի նշանակում համաձայնել նրա հետ կամ պարտադիր հետևել նրա առաջարկած ճանապարհին։
Խնդիրը միշտ չէ, որ կարծիք ասողի մեջ է
Երբեմն մենք հակված ենք մտածելու, որ ինչ-որ մեկը մեզ սխալ ուղղությամբ է տարել իր խորհրդով։ Բայց իրականում իրավիճակը կարող է ավելի բարդ լինել։ Հնարավոր է՝ մարդը մեզ փոխանցել է իր ունեցած տեղեկությունը, ներկայացրել է սեփական փորձը և անկեղծորեն ցանկացել է օգնել։ Իսկ սխալը տեղի է ունեցել այն պահին, երբ մենք այդ տեղեկությունը չենք կարողացել ճիշտ գնահատել։
Կարծիք լսելը պահանջում է ոչ միայն ուշադրություն դարձնել դիմացինի խոսքերին, այլև հասկանալ՝ որքանով են դրանք համապատասխանում մեր իրավիճակին։ Մեկ մարդու համար ճիշտ որոշումը կարող է բոլորովին անարդյունավետ լինել մեկ ուրիշի համար։ Մարդիկ ունեն տարբեր նպատակներ, հնարավորություններ, ֆինանսական վիճակ, փորձ և առաջնահերթություններ։ Հետևաբար, նույնիսկ շատ լավ խորհուրդը չի կարող ինքնաբերաբար դառնալ ճիշտ լուծում մեզ համար։
Օրինակ՝ եթե ցանկանում եք սկսել սեփական գործը, մեկը կարող է խորհուրդ տալ ռիսկի չդիմել, որովհետև իր փորձը հաջող չի եղել։ Մյուսը կարող է հակառակը պնդել՝ հիմնվելով իր հաջողության վրա։ Երկուսն էլ խոսում են իրենց տեսածի և ապրածի մասին, բայց նրանց փորձը դեռ չի որոշում, թե ինչ արդյունք կունենաք դուք։
Մարդիկ կարծիք են հայտնում նաև իրենց շահերից ելնելով
Մեկ այլ կարևոր հանգամանք կա, որը հաճախ անտեսում ենք․ մարդիկ միշտ չէ, որ տեղեկությունը ներկայացնում են ամբողջովին չեզոք տեսանկյունից։ Նույնիսկ երբ նրանք չեն փորձում մեզ դիտավորյալ մոլորեցնել, իրենց կարծիքը կարող է ձևավորվել անձնական շահերի, վախերի, նախասիրությունների կամ սեփական փորձի ազդեցությամբ։
Ոմանք կարող են խորհուրդ տալ այն, ինչ իրենց համար է հարմար։ Մյուսները՝ այն, ինչից իրենք են վախենում։ Կան մարդիկ, որոնք ցանկանում են, որ դուք ընտրեք իրենց առաջարկած տարբերակը, որովհետև այդ որոշումը կարող է ինչ-որ կերպ օգտակար լինել նաև իրենց համար։
Այդ պատճառով կարծիք լսելը պետք է ուղեկցվի մեկ կարևոր հարցով․ ինչո՞ւ է մարդը հենց այսպես ներկայացնում իրավիճակը։ Ի՞նչ փորձ ունի նա, ի՞նչ նպատակներ կարող է ունենալ, ի՞նչն է կարևորում և արդյոք նրա առաջարկը համապատասխանում է իմ շահերին։
Սա չի նշանակում, որ պետք է բոլորին կասկածանքով վերաբերվել։ Պարզապես պետք է հասկանալ, որ յուրաքանչյուր մարդ իրավիճակը դիտարկում է իր տեսանկյունից։ Իսկ մեր խնդիրն է այդ տեղեկության մեջ առանձնացնել այն մասը, որն իսկապես օգտակար է մեզ համար։
Ինչո՞ւ են տարբեր կարծիքները երբեմն շեղում մեզ
Երբ մարդը դեռ հստակ որոշում չի կայացրել, բազմաթիվ կարծիքներ լսելը կարող է ավելի մեծ անորոշություն առաջացնել։ Սկզբում նա կարող է ունենալ բավականին հստակ պատկերացում, բայց յուրաքանչյուր նոր խորհուրդից հետո սկսում է վերանայել իր մտքերը։
Մի մարդ ասում է՝ սա լավ հնարավորություն է, մյուսը՝ վտանգավոր քայլ։ Երրորդը հիշեցնում է հնարավոր դժվարությունները, իսկ չորրորդը ներկայացնում է բոլորովին այլ ճանապարհ։ Արդյունքում մարդը ոչ թե ավելի հստակ է տեսնում իր ընտրությունը, այլ կորցնում է վստահությունը սեփական գնահատականի նկատմամբ։
Այստեղ կարևոր է տարբերել օգտակար տեղեկությունը պարզապես ուրիշի մտահոգությունից։ Կարծիք լսելը չպետք է վերածվի սեփական որոշումների պատասխանատվությունը ուրիշներին փոխանցելու միջոցի։ Եթե ամեն անգամ որոշում կայացնելիս սպասում ենք, որ ինչ-որ մեկը հաստատի մեր ընտրությունը, ժամանակի ընթացքում կարող ենք կորցնել ինքնուրույն մտածելու և որոշելու սովորությունը։
Ինչպե՞ս ճիշտ օգտագործել ուրիշների խորհուրդները
Իմ կարծիքով՝ ամենաարդյունավետ տարբերակն այն է, երբ մարդը լսում է տարբեր տեսակետներ, բայց վերջնական որոշումը կայացնում է սեփական վերլուծության հիման վրա։
Նախ՝ պետք է հստակ հասկանալ, թե ինչ նպատակ ունենք։ Եթե չգիտենք՝ ինչ արդյունքի ենք ցանկանում հասնել, ուրիշների խորհուրդները հեշտությամբ կարող են մեզ տարբեր ուղղություններով տանել։ Իսկ երբ մեր նպատակը պարզ է, ավելի հեշտ է գնահատել՝ որ խորհուրդն է մեզ մոտեցնում դրան։
Երկրորդ՝ կարևոր է ստուգել ստացված տեղեկությունը։ Եթե ինչ-որ մեկը ներկայացնում է փաստեր, թվեր կամ մասնագիտական պնդումներ, արժե դրանք ուսումնասիրել նաև այլ աղբյուրներից։ Հատկապես ֆինանսական, գործարար կամ կյանքի կարևոր որոշումների դեպքում միայն մեկ մարդու խոսքին վստահելը ճիշտ մոտեցում չէ։
Երրորդ՝ պետք է համեմատել խորհուրդը մեր իրական հնարավորությունների հետ։ Գուցե դիմացինի առաջարկած տարբերակը լավ է, բայց պահանջում է այնպիսի գումար, ժամանակ կամ ռեսուրս, որը մենք չունենք։ Այդ դեպքում խորհուրդը կարող է ճիշտ լինել ընդհանուր առմամբ, բայց ոչ մեր ներկա իրավիճակում։
Եվ վերջապես՝ պետք է չվախենալ սեփական որոշման պատասխանատվությունը վերցնելուց։ Ոչ ոք մեր փոխարեն չի ապրելու այդ որոշման հետևանքները։ Հետևաբար, նույնիսկ եթե շատ մարդկանց հետ խորհրդակցել ենք, վերջնական ընտրությունը պետք է կատարենք մենք։
Հակառակ կարծիք լսելը նույնպես կարևոր առավելություն է
Հաճախ մարդը նախընտրում է շրջապատված լինել այն մարդկանցով, որոնք համաձայն են իր հետ։ Դա հաճելի է, որովհետև սեփական մտքերը հաստատում են, և որոշում կայացնելն ավելի հեշտ է թվում։ Բայց միայն համաձայնություն լսելը միշտ չէ, որ օգնում է ճիշտ գնահատել իրավիճակը։
Իրականում հակառակ կարծիքը կարող է բացահայտել մեր մտածողության թույլ կողմերը, ցույց տալ չնկատված ռիսկերը և ստիպել ավելի խորությամբ ուսումնասիրել հարցը։ Այդ պատճառով կարծիք լսելը, հատկապես երբ այն հակասում է մեր համոզմունքներին, կարող է դառնալ անձնական աճի կարևոր միջոց։
Սակայն այստեղ ևս պետք է պահպանել հավասարակշռությունը։ Պետք չէ միայն այն պատճառով փոխել որոշումը, որ ինչ-որ մեկը վստահ և համոզիչ ձևով հակառակն է ասում։ Պետք է հասկանալ նրա փաստարկները, համեմատել դրանք մեր ունեցած տեղեկության հետ և որոշել՝ արդյոք դրանք իսկապես փոխում են իրավիճակի գնահատականը։
Երբ է պետք լսել, իսկ երբ՝ կանգ առնել
Կարծիքների քանակը դեռ չի նշանակում, որ մենք ավելի ճիշտ որոշում կկայացնենք։ Երբեմն երկու կամ երեք վստահելի, փորձառու մարդկանց հետ խորհրդակցելը շատ ավելի արդյունավետ է, քան նույն հարցը տասնյակ մարդկանց տալը։
Եթե նկատում եք, որ յուրաքանչյուր նոր կարծիքից հետո ավելի եք շփոթվում, գուցե ժամանակն է դադարեցնել քննարկումները և ինքնուրույն վերլուծել արդեն ստացած տեղեկությունը։ Պետք է առանձնացնել փաստերը, ենթադրությունները, անձնական զգացմունքները և հնարավոր շահերը։
Կարծիք լսելը օգտակար է այնքան ժամանակ, քանի դեռ այն օգնում է ավելի լավ հասկանալ իրավիճակը։ Երբ այն սկսում է խլել սեփական դատողությունը, առաջացնում է անհարկի վախեր կամ ստիպում է անընդհատ փոխել ուղղությունը, պետք է կանգ առնել և վերադառնալ մեր սկզբնական նպատակներին։
Իմ կարծիքը․ լսել բոլորին, բայց որոշել սեփական մտքով
Ես կարծում եմ, որ ուրիշների կարծիքը լսելու կարողությունը լավ բնավորության կարևոր հատկանիշներից է։ Հատկապես երբ մարդը կարողանում է հանգիստ լսել իրեն հակառակ տեսակետը, առանց անմիջապես պաշտպանվելու կամ վիճելու։ Դա ցույց է տալիս, որ նա պատրաստ է սովորել, վերանայել իր պատկերացումները և ընդունել, որ միշտ չէ, որ ինքն է ճիշտ։
Բայց նույնքան կարևոր է չկորցնել սեփական մտածողությունը։ Պետք չէ ուրիշի խոսքը դարձնել հրահանգ, իսկ նրա փորձը՝ մեր կյանքի ճանապարհային քարտեզ։ Յուրաքանչյուր մարդ ունի իր պայմանները, նպատակներն ու շահերը։ Այն, ինչ մեկին հաջողություն է բերել, կարող է մեկ ուրիշին վնասել։
Ի վերջո, կարծիք լսելը պետք է մեզ ավելի տեղեկացված դարձնի, ոչ թե ավելի կախված ուրիշներից։ Լավ է լսել, հարցեր տալ, համեմատել, վերլուծել և նույնիսկ ընդունել, որ դիմացինը որոշ հարցերում կարող է մեզանից ավելի լավ հասկանալ իրավիճակը։ Բայց դրանից հետո պետք է կարողանալ գտնել մեր շահը, գնահատել մեր հնարավորությունները և ընտրել այն ճանապարհը, որը ճիշտ է հենց մեզ համար։
Ինձ համար ամենաարդյունավետ մոտեցումը սա է՝ լսել առանց կուրորեն հավատալու, մտածել առանց սեփական կարծիքին կառչելու և որոշել առանց ուրիշների ազդեցության տակ հայտնվելու։
Մարդու կյանքը լի է ընտրություններով, նոր հնարավորություններով և հարցերով, որոնց պատասխանները երբեմն փնտրում ենք մեր փորձի, երբեմն էլ՝ ուրիշների պատմությունների ու մտքերի մեջ։ Եթե հետաքրքրված եք նաև կյանքի այս կողմերով, առաջարկում ենք կարդալ մեր մյուս հոդվածները։
