Բնակարան գնել թե վարձակալել․ այս հարցը վաղ թե ուշ առաջանում է գրեթե յուրաքանչյուր մարդու մոտ, ով արդեն վարձով է ապրում, մտածում է տեղափոխվելու մասին կամ պատրաստվում է առաջին բնակարանը գնել։ Առաջին հայացքից թվում է, որ սեփական բնակարան ունենալը միշտ ավելի լավ տարբերակ է, բայց իրականում ամեն ինչ այդքան միանշանակ չէ։
Այս երկու տարբերակներն էլ ունեն իրենց առավելություններն ու թերությունները, և բնակարան գնել թե վարձակալել հարցի պատասխանը մեծապես կախված է նրանից, թե կյանքի որ փուլում եք գտնվում, որտեղ եք պատրաստվում ապրել և ինչ եք նախատեսում առաջիկա տարիների համար։
Այս հոդվածում կփորձենք համեմատել երկու տարբերակները՝ ոչ թե ընտրելով մեկ «ճիշտ» տարբերակ, այլ հասկանալով, թե որ իրավիճակում որն է ավելի տրամաբանական։
Երբ վարձով ապրելը կարող է ավելի ճիշտ լինել
Վարձով ապրելը հատկապես տրամաբանական է այն դեպքում, երբ դեռ վերջնականապես չեք որոշել, թե որտեղ եք ցանկանում ապրել երկարաժամկետ։ Այդ պատճառով բնակարան գնել թե վարձակալել հարցում առաջին հերթին պետք է գնահատել ոչ թե բնակարանի գինը, այլ ձեր կյանքի առաջիկա տարիները։
Օրինակ՝ պատկերացնենք, որ դուք արդեն երկար տարիներ ապրում եք Գյումրիում, լավ ճանաչում եք քաղաքը, ունեք ձեր առօրյան, ծանոթ միջավայրը և ընկերական շրջապատը։ Սակայն պատրաստվում եք Երևանում աշխատանք գտնել և տեղափոխվել այնտեղ։
Այս իրավիճակում Երևանում անմիջապես բնակարան գնելը կարող է վաղաժամ որոշում լինել։ Դուք դեռ չգիտեք, թե քաղաքի որ հատվածում եք աշխատելու, որքան ժամանակ եք մնալու այդ աշխատանքում և արդյոք նոր աշխատանքը համապատասխանում է ձեր սպասելիքներին։
Մի քանի ամիս վարձով ապրելը կարող է հնարավորություն տալ հասկանալու՝ արդյոք իսկապես ցանկանում եք մնալ Երևանում, որ թաղամասն է ձեզ հարմար, որքան ժամանակ եք ծախսում աշխատանքի հասնելու վրա և ինչպիսի բնակարան է ձեզ անհրաժեշտ։
Այս դեպքում վարձակալությունը պարզապես բնակարանի համար վճար չէ։ Այն կարող է լինել ճիշտ որոշում կայացնելու համար անհրաժեշտ ժամանակ գնելու միջոց։
Վարձով ապրելը միշտ չէ, որ նշանակում է գումար վատնել
Շատերի մոտ կա այն պատկերացումը, որ վարձով բնակվելը նշանակում է ամեն ամիս գումար վճարել և վերջում ոչինչ չունենալ։ Իսկ սեփական բնակարան գնելու դեպքում նույն գումարը կարծես «սեփականություն է դառնում»։
Իրականում համեմատությունն այդքան պարզ չէ։ Բնակարան գնել թե վարձակալել ընտրելիս պետք է հաշվի առնել երկու տարբերակների ամբողջական ֆինանսական արժեքը։
Բնակարան գնելը նույնպես ունի բազմաթիվ ծախսեր՝ վերանորոգում, կահավորում, գույքահարկ, սպասարկում, հնարավոր վարկի տոկոսներ և այլ ծախսեր։ Բացի դրանից, բնակարանում ներդրված ամբողջ գումարը միշտ չէ, որ կարելի է անմիջապես օգտագործել այլ նպատակով։
Եթե մարդը դեռ վստահ չէ, որ տվյալ քաղաքում կամ թաղամասում երկար տարիներ է ապրելու, վարձակալությունը կարող է նրան ավելի մեծ ճկունություն տալ։
Հատկապես եթե ազատ մնացած գումարը մարդը կարողանում է պահել կամ օգտագործել այլ ֆինանսական նպատակով, պետք է համեմատել ոչ միայն վարձի և բնակարանի գնի տարբերությունը, այլ ամբողջ ֆինանսական պատկերը։
Օրինակ՝ եթե բնակարան գնելու համար անհրաժեշտ գումարը կարող է որոշակի եկամուտ բերել այլ տեղում, իսկ այդ գումարով վարձով ապրելը համեմատաբար մատչելի է, ապա բնակարան գնելը միայն այն պատճառով, որ «վարձը կորած փող է», պարտադիր չէ, որ լավագույն ֆինանսական որոշումը լինի։
Այստեղ, սակայն, պետք է հաշվի առնել կոնկրետ ավանդի կամ այլ ֆինանսական գործիքի իրական եկամտաբերությունը, հարկերը, գնաճը և բնակարանի հնարավոր արժեքի փոփոխությունը։ Այդ պատճառով մեկ ընդհանուր կանոն բոլորի համար գոյություն չունի։
Երբ արդեն կարելի է մտածել բնակարան գնելու մասին
Իրավիճակը փոխվում է, երբ դուք արդեն հաղթահարել եք այդ սկզբնական անորոշությունը։
Օրինակ՝ արդեն հասկացել եք, որ ցանկանում եք ապրել տվյալ քաղաքում, գտել եք ձեզ հարմար թաղամասը, ունեք համեմատաբար կայուն աշխատանք և առաջիկա տարիներին տեղափոխվելու պատճառ չեք տեսնում։
Այս փուլում սեփական բնակարան ունենալու գաղափարը դառնում է ավելի տրամաբանական։ Այստեղ բնակարան գնել թե վարձակալել հարցի պատասխանը կարող է փոխվել, քանի որ փոխվել է հենց ձեր կյանքի իրավիճակը։
Բայց նույնիսկ այստեղ պետք չէ շտապել։ Բնակարան գնելը մեծ ֆինանսական որոշում է, և սխալ ընտրությունը կարող է տարիներով ազդել ձեր կյանքի որակի վրա։
Պետք է ուսումնասիրել ոչ միայն բնակարանի գինը, այլ նաև շենքի տեսակը, թաղամասը, ճանապարհը դեպի աշխատանք, հարևաններին, բնակարանի հատակագիծը, վերանորոգման վիճակը, փաստաթղթերը և բազմաթիվ այլ գործոններ։
ArmHello-ում մենք արդեն ունենք մի շարք նյութեր, որոնք կարող են օգնել այս փուլում։
Կարող եք կարդալ՝ «Ինչպես գնել բնակարան․ ամբողջական ուղեցույց ճիշտ ընտրություն կատարելու համար», «Բնակարան ընտրելու խորհուրդներ․ 12 կարևոր սկզբունք, որոնք կօգնեն ճիշտ ընտրություն կատարել», ինչպես նաև «Բնակարան գնելիս ռիսկերը․ 10 սխալ, որոնք կարող են թանկ արժենալ»։
Օգտակար կարող են լինել նաև «Բնակարանի գնի վրա ազդող գործոնները․ արդյո՞ք գույքն ու վերանորոգումը բարձրացնում են արժեքը», «Հին ֆոնդի բնակարանի խնդիրները», «Նորակառույց բնակարանի իրական գինը․ ինչ պետք է հաշվի առնել», «Պանելային շենք թե՞ քարե շենք» և «բնակարանի փաստաթղթերի ստուգման վերաբերյալ մեր ուղեցույցը»։
Այս նյութերը միասին ուսումնասիրելուց հետո բնակարան ընտրելիս ավելի հեշտ կլինի հասկանալ, թե ինչին պետք է ուշադրություն դարձնել և ինչ սխալներից խուսափել։
Սեփական բնակարանի գլխավոր առավելությունը՝ ազատությունն է
Վարձով բնակվելու և սեփական բնակարան ունենալու տարբերությունը միայն սեփականության իրավունքը չէ։
Սեփական բնակարանում դուք կարող եք ձեր տունը կազմակերպել այնպես, ինչպես ձեզ է հարմար։
Ցանկանում եք փոխել խոհանոցը՝ կարող եք վերանորոգել։ Ցանկանում եք փոխել սենյակների ձևավորումը՝ որոշումը ձերն է։ Կարող եք ընտրել կահույքը, պատերի գույնը, լուսավորությունը և նույնիսկ այնպիսի մանրուքներ, որոնք վարձակալած բնակարանում երբեմն ստիպված եք համաձայնեցնել տանտիրոջ հետ։
Սա հատկապես կարևոր է այն մարդկանց համար, ովքեր բնակարանը ոչ միայն ապրելու վայր են համարում, այլ նաև ցանկանում են այն երկար տարիների ընթացքում հարմարեցնել իրենց ընտանիքի կարիքներին։
Բայց սեփական բնակարանն ունի նաև իր պարտականությունները
Սեփական բնակարանի առավելությունը միաժամանակ կարող է դառնալ դրա թերությունը։
Եթե վարձով եք ապրում և բնակարանում ինչ-որ տեխնիկական խնդիր է առաջանում, որոշ դեպքերում հարցը լուծում է տանտերը։ Կարող եք զանգահարել նրան և սպասել, մինչև խնդիրը կարգավորվի։
Սեփական բնակարանում այդ պատասխանատվությունը հիմնականում ձերն է։
Ծորակը փչացավ՝ դուք եք լուծում խնդիրը։ Էլեկտրականության հետ կապված խնդիր առաջացավ՝ պետք է մասնագետ գտնել։ Վերանորոգման կարիք կա՝ դուք եք կազմակերպում աշխատանքը և վճարում դրա համար։
Մի կողմից սա լրացուցիչ ծախս և ժամանակ է պահանջում, բայց մյուս կողմից դուք որևէ մեկի որոշմանը սպասելու կարիք չունեք։ Որոշումը ձերն է, և կարող եք խնդիրը լուծել հենց այն եղանակով, որը ձեզ է հարմար։
Իսկ եթե դեռ չգիտեք՝ որտեղ եք ուզում ապրել
Այս իրավիճակում վարձակալությունը կարող է ավելի ճկուն տարբերակ լինել։
Ենթադրենք՝ նոր եք տեղափոխվել Երևան։ Դեռ չգիտեք՝ Կենտրոնն է ձեզ հարմար, Արաբկիրը, Ավանը, Նոր Նորքը կամ մեկ այլ համայնք։ Եթե անմիջապես բնակարան գնեք, սխալ ընտրության դեպքում փոփոխությունը կարող է բավական թանկ արժենալ։
Վարձակալության դեպքում կարող եք որոշ ժամանակ ապրել մի տարածքում, հասկանալ դրա առավելություններն ու թերությունները և անհրաժեշտության դեպքում տեղափոխվել։
Այդ ժամանակը կարող է օգնել նաև հասկանալ, թե ինչ բնակարան եք իրականում ցանկանում գնել։ Սա հատկապես կարևոր է նրանց համար, ովքեր դեռ փորձում են հասկանալ՝ բնակարան գնել թե վարձակալել իրենց դեպքում որ տարբերակն է ավելի հարմար։
Բնակարան գնել թե վարձակալել․ հարցը միայն «ո՞րն է էժան» չէ
Ի վերջո, այս հարցին մեկ պատասխան չկա։
Եթե ձեր կյանքում առաջիկա տարիները դեռ փոփոխությունների փուլում են, վարձակալությունը կարող է ձեզ տալ անհրաժեշտ ճկունությունը։ Դուք կարող եք փոխել քաղաքը, թաղամասը կամ նույնիսկ աշխատանքը՝ առանց արդեն գնված բնակարանի հետ կապված լրացուցիչ խնդիրների։
Եթե արդեն հաստատվել եք, գիտեք՝ որտեղ եք ուզում ապրել և ունեք ֆինանսական հնարավորություն, սեփական բնակարանը կարող է տալ ավելի մեծ ազատություն և երկարաժամկետ կայունություն։
Ուստի բնակարան գնել թե վարձակալել հարցին պատասխանելուց առաջ ավելի ճիշտ է առաջին հերթին հասկանալ ձեր կյանքի իրավիճակը։
Որտե՞ղ եք պատրաստվում ապրել առաջիկա տարիներին։
Որքա՞ն կայուն է ձեր եկամուտը։
Ունե՞ք բավարար գումար բնակարան գնելուց հետո մնացած ծախսերը հոգալու համար։
Իսկ եթե վաղը ստիպված լինեք տեղափոխվել, արդյո՞ք գնված բնակարանը ձեզ չի սահմանափակի։
Այս հարցերի պատասխանները հաճախ ավելի կարևոր են, քան պարզապես բնակարանի գինը կամ ամսական վարձը։
Ամփոփում
Բնակարան գնելը և վարձակալելը մրցակից տարբերակներ չեն բոլոր իրավիճակներում։ Մեկը կարող է ավելի հարմար լինել կյանքի մի փուլում, իսկ մյուսը՝ հաջորդ փուլում։
Վարձակալությունը կարող է օգտակար լինել, երբ դեռ փնտրում եք ձեր տեղը, իսկ սեփական բնակարանը՝ երբ արդեն գիտեք, թե որտեղ և ինչպես եք ցանկանում ապրել։
Իսկ երբ որոշեք գնել բնակարան, ամենակարևորը միայն չսխալվելը չէ։ Կարևոր է հասկանալ՝ արդյոք այդ բնակարանը համապատասխանում է ձեր կյանքի իրական պահանջներին։ Այդ հարցում մեր մյուս ուղեցույցները կարող են օգնել ավելի մանրամասն ուսումնասիրել շենքը, թաղամասը, փաստաթղթերը, գինը, հատակագիծը և մյուս կարևոր գործոնները։
Հաճախ տրվող հարցեր
Բնակարան գնել թե վարձակալել՝ ո՞րն է ավելի ճիշտ
Բնակարան գնել թե վարձակալել հարցի համար մեկ ընդհանուր պատասխան չկա։ Եթե դեռ չգիտեք, թե որտեղ եք ցանկանում երկարաժամկետ ապրել, վարձակալությունը կարող է ավելի ճկուն լինել։ Իսկ եթե արդեն հաստատվել եք քաղաքում, ունեք կայուն եկամուտ և նախատեսում եք երկար տարիներ մնալ նույն վայրում, սեփական բնակարանը կարող է ավելի հարմար տարբերակ լինել։
Արդյո՞ք վարձով ապրելը նշանակում է գումար կորցնել
Ոչ պարտադիր։ Բնակարան գնել թե վարձակալել ընտրելիս պետք է հաշվի առնել ոչ միայն ամսական վարձը, այլ նաև բնակարան գնելու դեպքում առաջացող ծախսերը՝ վերանորոգում, կահավորում, սպասարկում, հարկեր և հնարավոր վարկի տոկոսներ։
Ե՞րբ է ավելի տրամաբանական բնակարան գնել
Բնակարան գնել թե վարձակալել հարցը սովորաբար ավելի հեշտ է որոշել, երբ արդեն գիտեք, որ ցանկանում եք երկար ժամանակ ապրել տվյալ քաղաքում կամ թաղամասում, ունեք կայուն եկամուտ և բավարար ֆինանսական հնարավորություն բնակարանի հետ կապված լրացուցիչ ծախսերը հոգալու համար։
Եթե նոր եմ տեղափոխվել քաղաք, պե՞տք է անմիջապես բնակարան գնել
Պարտադիր չէ։ Եթե դեռ չգիտեք՝ որ թաղամասն է ձեզ հարմար, որտեղ եք աշխատելու կամ որքան ժամանակ եք մնալու քաղաքում, վարձով ապրելը կարող է հնարավորություն տալ նախ հասկանալու միջավայրը։ Այդ պատճառով բնակարան գնել թե վարձակալել որոշելիս կարևոր է հաշվի առնել նաև ձեր կյանքի առաջիկա փոփոխությունները։
Սեփական բնակարանի հիմնական առավելությունը ո՞րն է
Սեփական բնակարանը տալիս է ավելի մեծ ազատություն։ Դուք կարող եք վերանորոգել, կահավորել և փոփոխել բնակարանը ձեր ցանկությամբ՝ առանց տանտիրոջ համաձայնությունը ստանալու։ Այդ պատճառով բնակարան գնել թե վարձակալել ընտրությունը միայն ֆինանսական հաշվարկ չէ․ կարևոր է նաև այն, թե որքան ազատություն և կայունություն եք ցանկանում ունենալ։
Ինչպե՞ս են զարգացած երկրներում վերաբերվում բնակարան գնել թե վարձակալել հարցին
Զարգացած երկրներում բնակարան գնել թե վարձակալել հարցի մեկ ընդհանուր պատասխան չկա։ OECD-ի տվյալներով՝ որոշ երկրներում սեփական բնակարանն ավելի տարածված է, իսկ Գերմանիայում և Շվեյցարիայում վարձակալությունը շատ տարածված տարբերակ է։ Այսինքն՝ երկարաժամկետ վարձակալությունն այնտեղ նույնպես սովորական ընտրություն է։Ավելի մանրամասն տվյալներ կարելի է տեսնել OECD-ի Affordable Housing Database-ում։
