Մարդու մասին առաջին տպավորությունը հաճախ ձևավորվում է շատ ավելի արագ, քան մենք հասցնում ենք մտածել։ Մենք կարող ենք ինչ-որ մեկի հետ երկար խոսել, լսել նրա պատմությունը, կարծիքը կամ խորհուրդը, բայց միևնույն ժամանակ մեր ուշադրությունը շարունակում է արձագանքել այն ամենին, ինչ տեսնում ենք։
Դեմքի արտահայտությունը, հայացքը, ժպիտը, շարժումները, նույնիսկ այն, թե ինչպես են մարդը պահում գլուխը և նայում զրուցակցին, կարող են փոխել մեր ընկալումը։ Հենց այստեղ էլ առանձնահատուկ նշանակություն ունեն աչքերը։
Երբ ասում ենք, որ մարդը «աչքերով խոսում է», սա միայն գեղեցիկ արտահայտություն չէ։ Դեմքի շարժումները, հայացքը և ունքերի շարժումները իրականում կարող են մասնակցել զրույցին և լրացնել ասված խոսքը։ Հետազոտությունները ցույց են տալիս, որ դեմքի տարբեր ազդանշաններ կարող են օգտագործվել շփման ընթացքում՝ հետաքրքրվածություն, արձագանք, համաձայնություն կամ լրացուցիչ բացատրության անհրաժեշտություն ցույց տալու համար։
Մենք ոչ միայն լսում ենք, այլև նայում ենք
Պատկերացրեք երկու մարդու։
Առաջինը շատ գեղեցիկ և ճիշտ բառերով պատմում է իր մասին, բայց խոսելիս անընդհատ նայում է կողքերը, չի նայում զրուցակցին, դեմքի արտահայտությունը գրեթե չի փոխվում։
Երկրորդը գուցե նույնքան գեղեցիկ բառեր չի օգտագործում, բայց լսում է, նայում է մարդու աչքերին, երբեմն ժպտում է, ունքերը փոքր-ինչ բարձրացնում է, երբ ինչ-որ բան հետաքրքրում է իրեն և բնական արձագանք է տալիս զրույցին։
Շատ դեպքերում երկրորդ մարդու հետ շփումն ավելի կենդանի է թվում։
Սա չի նշանակում, որ տեսածը միշտ ավելի կարևոր է, քան լսածը։ Մարդու ընկալումը շատ ավելի բարդ է։ Սակայն իրական շփման ժամանակ խոսքը միայն բառերից չի բաղկացած։ Մենք միաժամանակ ստանում ենք ձայնային և տեսողական բազմաթիվ ազդանշաններ։
Այդ պատճառով մարդը կարող է ասել՝ «ես քեզ լսում եմ», բայց եթե նրա աչքերը անընդհատ հեռու են, հեռախոսն է նայում կամ դեմքի արտահայտությունը ցույց է տալիս անտարբերություն, խոսքի և տեսանելի վարքի միջև հակասություն է առաջանում։
Աչքերը կարող են լրացնել ասված խոսքը
Երբ մարդը զրույցի ընթացքում նայում է ձեզ, դա կարող է ցույց տալ, որ նա ներկա է տվյալ խոսակցության մեջ և հետևում է ձեր ասածին։ Աչքերի շփումը համարվում է ոչ վերբալ հաղորդակցության կարևոր բաղադրիչ, թեև դրա իմաստը կախված է նաև իրավիճակից և մշակութային միջավայրից։
Օրինակ՝ եթե գործընկերը ձեզ պատմում է իր գաղափարի մասին, և դուք ժամանակ առ ժամանակ նայում եք նրան, գլխով անում կամ ունքերով փոքր արձագանք եք տալիս, նա ստանում է լրացուցիչ ազդանշան, որ դուք հետևում եք խոսակցությանը։
Այստեղ հետաքրքիր է նաև ունքերի դերը։
Ունքերը պարզապես դեմքի գեղեցիկ հատվածը չեն։ Դրանք մասնակցում են դեմքի արտահայտությանը և կարող են փոփոխել այն, թե ինչպես է ընկալվում ձեր արձագանքը։ Ուսումնասիրությունները ցույց են տվել, որ ունքերի բարձրացումը կամ կուտակումը կարող է որոշակի հաղորդակցական դեր ունենալ զրույցի ընթացքում։
Այսինքն՝ երբ մենք զրուցում ենք, դեմքը պարզապես «մնում է նույն տեղում»։ Այն անընդհատ փոքրիկ արձագանքներ է տալիս։
Բայց միայն նայելը դեռ բավարար չէ
Շատերը մտածում են, որ աչքերով խոսելը նշանակում է պարզապես երկար նայել դիմացինի աչքերին։
Իրականում այդպես չէ։
Եթե մարդուն անընդհատ ուղիղ նայեք առանց բնական ընդմիջումների, դա կարող է ոչ թե վստահություն ստեղծել, այլ անհարմարություն առաջացնել։ Բնական զրույցի ժամանակ հայացքը շարժվում է․ մարդը նայում է զրուցակցին, երբեմն կարճ ժամանակով հայացքը հեռացնում է, հետո նորից վերադառնում։
Այս պատճառով աչքերը պետք է օգտագործել ոչ թե որպես հատուկ տեխնիկա, այլ որպես բնական շփման մի մաս։
Ավելի կարևոր է ցույց տալ, որ դուք իսկապես ներկա եք զրույցում, քան փորձել հիշել՝ քանի վայրկյան պետք է նայել մարդու աչքերին։
Աչքերը հատկապես կարևոր են աշխատանքում
Աշխատավայրում մենք ամեն օր շփվում ենք մարդկանց հետ՝ գործընկերների, ղեկավարների, հաճախորդների, գործընկեր կազմակերպությունների ներկայացուցիչների հետ։
Այստեղ առաջին տպավորությունը կարող է ձևավորվել նույնիսկ մինչև այն պահը, երբ դուք կասեք ձեր առաջին ամբողջական նախադասությունը։
Մտեք սենյակ, բարևեք, նայեք մարդկանց, ժպտացեք և բնական պահվածք ցուցաբերեք։
Այդ ամենը հաղորդակցություն է։
Եթե մարդը խոսելիս մշտապես նայում է հատակին, կողքերը կամ համակարգչի էկրանին, դա կարող է զրուցակցի մոտ տարբեր տպավորություններ առաջացնել։ Մենք չենք կարող միայն հայացքից վստահորեն եզրակացնել մարդու բնավորությունը կամ մտադրությունը, բայց տեսանելի վարքը հաստատ ազդում է շփման ընթացքի վրա։
Հենց այդ պատճառով աչքերը կարևոր են նաև աշխատանքային միջավայրում։
Բիզնեսում երբեմն մեկ հայացքն ավելի շատ բան է ասում, քան երկար բացատրությունը
Բիզնեսում հատկապես կարևոր է վստահություն ստեղծելը։
Պատկերացրեք, որ դուք ծառայություն եք ներկայացնում հաճախորդին։ Դուք շատ լավ գիտեք ձեր առաջարկը, պատրաստել եք ամբողջական ներկայացում և կարող եք երկար բացատրել առավելությունները։
Բայց եթե այդ ընթացքում ձեր հայացքը մշտապես փախչում է, դեմքը լարված է, իսկ ունքերը և աչքերի արտահայտությունը չեն համապատասխանում ձեր խոսքին, զրույցը կարող է այնքան էլ համոզիչ չլինել։
Ի հակադրություն՝ հանգիստ ձայնը, բնական հայացքը, համապատասխան ժպիտը և զրուցակցին լսելու տեսանելի պատրաստակամությունը կարող են զրույցը դարձնել ավելի մարդկային։
Այստեղ կարևոր է մեկ բան․ աչքերով խոսելը չի նշանակում դեր խաղալ։
Մարդիկ սովորաբար բավական արագ նկատում են, երբ ինչ-որ մեկը արհեստականորեն փորձում է վստահ երևալ։
Սպասարկման ոլորտում սա առավել նկատելի է
Խանութում, սրճարանում, հյուրանոցում, գեղեցկության սրահում կամ ցանկացած այլ սպասարկման վայրում հաճախորդը միայն ապրանք կամ ծառայություն չի ստանում։ Նա նաև շփվում է մարդու հետ։
Օրինակ՝ վաճառողը կարող է ասել.
«Բարև ձեզ, ինչո՞վ կարող եմ օգնել»։
Բառերը ճիշտ են։
Բայց եթե նա այդ նախադասությունն ասում է՝ միաժամանակ հեռախոսին նայելով և նույնիսկ չնայելով հաճախորդին, նույն նախադասությունը լրիվ այլ ազդեցություն է ունենում։
Իսկ եթե նա բարձրացնում է հայացքը, նայում է հաճախորդին, ժպտում և հետո հարցնում՝ ինչով կարող է օգնել, հաղորդակցության զգացողությունը փոխվում է։
Այստեղ աչքերը դառնում են ուշադրության փոքր, բայց կարևոր ազդանշան։
Իսկ ի՞նչ կապ ունեն թարթիչներն ու ունքերը
Այստեղ արդեն սկսվում է թեմայի այն հատվածը, որի մասին հատկապես հաճախ մտածում են կանայք։
Շատ աղջիկներ և կանայք բավական ժամանակ են հատկացնում իրենց արտաքինին։ Հարդարում են թարթիչները, ձևավորում ունքերը, ընտրում աչքերի համար համապատասխան դիմահարդարում, օգտագործում թարթչաներկ, մատիտ կամ այլ միջոցներ։
Եվ դա բնական է։
Աչքերի հատվածը դեմքի ամենաարտահայտիչ մասերից մեկն է, ուստի մարդիկ հաճախ փորձում են ընդգծել այն։
Բայց այստեղ կա մի հետաքրքիր տարբերություն։
Թարթիչներ ունենալը, գեղեցիկ ունքեր ձևավորելը կամ աչքերի շուրջ գեղեցիկ դիմահարդարում անելը մի բան է։ Այդ ամբողջը իրական շփման մեջ ճիշտ օգտագործելը՝ մեկ այլ բան։
Կարելի է ունենալ շատ գեղեցիկ թարթիչներ, հիանալի ձևավորված ունքեր և շատ խնամված արտաքին, բայց խոսակցության ընթացքում մշտապես խուսափել մարդկանց հայացքից։
Այդ դեպքում արտաքին խնամքը չի փոխարինում հաղորդակցական հմտությանը։
Աչքերի արտահայտությունը ավելի կարևոր է, քան կատարյալ հարդարանքը
Պատկերացրեք երկու մարդու։
Մեկի մոտ կատարյալ թարթիչներ են, շատ գեղեցիկ ձևավորված ունքեր, հիանալի դիմահարդարում, բայց նա զրուցակցին գրեթե չի նայում։
Մյուսը գուցե հատուկ շեշտադրում չի արել աչքերի վրա, բայց երբ խոսում է մարդու հետ, նրա հայացքը բնական է, ուշադրությունը՝ տեսանելի, իսկ դեմքի արտահայտությունը՝ համապատասխան զրույցին։
Երկրորդ մարդու հետ շփումը կարող է ավելի ջերմ և հեշտ ընկալվել։
Սա չի նշանակում, որ թարթիչները, ունքերը կամ դիմահարդարումը կարևոր չեն։ Պարզապես դրանք արտաքին խնամքի մի մասն են, իսկ հաղորդակցությունը՝ մեկ այլ հմտություն։
Ի վերջո, մարդուն գեղեցիկ կարող են դարձնել նաև աչքերի արտահայտությունը, ժպիտը և այն զգացողությունը, որ նա իսկապես լսում է ձեզ։
Ինչպե՞ս սովորել «խոսել» աչքերով
Ոչ ոք չի ծնվում պատրաստի կանոնների գրքով, որտեղ գրված է՝ այս պահին ինչպիսի հայացք պետք է ունենալ։
Մենք դա հիմնականում սովորում ենք առօրյա շփումից։
Սակայն կարելի է գիտակցաբար հետևել մի քանի պարզ բաների։
Առաջինը՝ երբ մարդը խոսում է ձեզ հետ, փորձեք իսկապես նայել նրան, ոչ թե միաժամանակ հեռախոսին կամ համակարգչին։
Երկրորդը՝ լսելիս ցույց տվեք բնական արձագանք։ Երբեմն կարող եք գլխով անել, ժպտալ կամ ունքերը փոքր-ինչ շարժել՝ կախված ասվածից։
Երրորդը՝ մի փորձեք անընդհատ նայել ուղիղ աչքերին։ Բնական հայացքը սովորաբար ավելի լավ է, քան չափազանց վերահսկվող վարքը։
Չորրորդը՝ ուշադրություն դարձրեք ձեր դեմքին։ Երբեմն մարդը կարծում է, որ հանգիստ է, բայց իրականում նրա դեմքը շատ լարված է։
Եվ ամենակարևորը՝ մի փորձեք «սովորել աչքերով խոսելու հնարք» այնպես, կարծես դա դերասանական խաղ է։
Հայացքը պետք է համապատասխանի ձեր խոսքին
Ամենահետաքրքիրն այն է, երբ մարդու խոսքը և տեսանելի պահվածքը նույն բանն են ասում։
Եթե ասում եք՝ «Ես ուրախ եմ ձեզ տեսնելու համար», բայց նայում եք կողքի և դեմքով անտարբեր եք, խոսքը կարող է թույլ ազդեցություն թողնել։
Եթե ասում եք՝ «Ես հասկանում եմ ձեր խնդիրը» և միաժամանակ հանգիստ լսում եք, նայում եք մարդուն և բնական արձագանք եք տալիս, խոսքը ստանում է լրացուցիչ ոչ վերբալ աջակցություն։
Դեմքի ազդանշանների ուսումնասիրությունները հենց այդ պատճառով դիտարկում են դեմքի շարժումները ոչ միայն որպես զգացմունքների արտահայտություն, այլև որպես իրական զրույցի ընթացքում հաղորդակցական ազդանշաններ։
Կյանքում էլ է սա կարևոր
Այս ամենը միայն աշխատանքի կամ բիզնեսի մասին չէ։
Ընկերների հետ շփվելիս, նոր մարդու հետ ծանոթանալիս, ընտանիքում խոսելիս կամ նույնիսկ անծանոթին հարց ուղղելիս մենք անընդհատ օգտագործում ենք հայացքը։
Երբ մարդը ձեզ պատմում է իր խնդիրը, երբեմն նրան անհրաժեշտ չէ երկար խորհուրդ։ Նա կարող է պարզապես ցանկանալ տեսնել, որ դուք իրոք լսում եք։
Այդ պահին ձեր աչքերը կարող են փոխանցել շատ պարզ հաղորդագրություն՝ «Ես այստեղ եմ և լսում եմ քեզ»։
Իսկ երբ մարդը ձեզ ինչ-որ հետաքրքիր բան է պատմում, ձեր ունքերի շարժումը, ժպիտը կամ աչքերի արտահայտությունը կարող են ցույց տալ, որ նրա խոսքը հասել է ձեզ։
Գեղեցիկ աչքերը միայն արտաքինի մասին չեն
Մենք սովոր ենք աչքեր, թարթիչներ և ունքեր թեմաները հիմնականում կապել գեղեցկության հետ։
Սակայն աչքերի իրական ազդեցությունը միայն դրանց ձևը, գույնը կամ թարթիչների երկարությունը չէ։
Գեղեցիկ կարող է ընկալվել այն հայացքը, որը կենդանի է, բնական և համապատասխանում է մարդու պահվածքին։
Կարելի է ունենալ գեղեցիկ թարթիչներ և խնամված ունքեր, բայց ամենակարևոր «գործիքը» միևնույն է մնում է ձեր կարողությունը մարդկանց հետ շփվելու։
Աչքերի միջոցով մենք ոչ միայն նայում ենք, այլ նաև արձագանքում ենք։
Երբ դա գիտակցում ենք, սկսում ենք ավելի ուշադիր լինել ոչ միայն մեր արտաքինի, այլև մեր վարքի նկատմամբ։
Ամփոփում
Մարդիկ միմյանց հետ չեն շփվում միայն բառերով։
Խոսքը, ձայնի տոնը, ժպիտը, դեմքի արտահայտությունը, շարժումները և հայացքը միասին ստեղծում են այն ընդհանուր տպավորությունը, որը մենք ստանում ենք դիմացինից։
Այդ պատճառով աչքերը կարևոր են շատ ավելի լայն իմաստով, քան պարզապես արտաքին գեղեցկության տեսանկյունից։
Թարթիչները կարելի է հարդարել, ունքերը՝ ձևավորել, աչքերի դիմահարդարումը՝ գեղեցկացնել, բայց դրանից հետո սկսվում է ամենակարևոր մասը՝ ինչպես ենք այդ ամենը օգտագործում իրական կյանքում։
Աշխատանքում, բիզնեսում, սպասարկման ոլորտում, ընկերական հարաբերություններում և առօրյա շփման մեջ բնական հայացքը կարող է դառնալ մեր հաղորդակցության կարևոր մասը։
Եվ գուցե հենց այստեղ է այս թեմայի ամենահետաքրքիր կողմը․ աչքերով խոսելը առանձին դասընթացից ավելի շատ գիտակցված սովորություն է։ Երբ սկսում եք նկատել ձեր հայացքը և դիմացինի արձագանքը, ժամանակի ընթացքում ավելի լավ եք հասկանում, թե որքան շատ բան կարող է փոխանցել մարդը՝ նույնիսկ առանց որևէ բառ ասելու։
հետաքրքիր է նաև կարդալ հետևյալ հոդվածները
Խնամված տեսք․ ինչու է կոկիկությունը կարևոր աշխատանքի, բիզնեսի և կյանքի ցանկացած փուլում
Գործնական հանդիպում․ ինչպես ներկայանալ և լավ տպավորություն թողնել
Աշխատանքի հարցազրույց․ ինչ հարցերի պատրաստվել
Ինչ է ընկերությունը․ երբ ընկերությունը դառնում է շահի սպասում
